Halil Gündoğan
25.02.2026
Gizlenen devlet
projesi nihayet alenileşti
Bu projeyi deşifre
etmek önem arz eder
Burada ayırt edici yön, M. Uçum’un söz konusu makalesinde ilk kez bu
açıklık ve netlikle, “devlet projesi” dedikleri bu projenin tam olarak ne
olduğunu ortaya koymasıdır. Özetle bu
proje tam olarak, “Terörsüz Türkiye ve bölge” kisvesi altında özelde K.
Kürdistan Kürtlerine ve genel olarak da bir bütün olarak tüm Kürtlere Türk
devlet aklının nasıl bir gelecek ve varlık koşulu öngördüğünün projesi oluyor.
Bu bakımdan Öcalan ve onun referansını
güvence sayan Apocu Kürt Siyasal Hareketinin de “devlet projesi”
böbürlenmesiyle sahiplendikleri bu projenin, Kürtlerin bugünü ve yakın geleceği
için neyi ifade ettiğinin deşifre edilmesi son derece önem arz eder.
M. Uçum şu
ifadelerle formüle ediyor bu devlet projesini:
*) “Bir devlet inisiyatifi olarak başlayan ve devlet politikası olarak
devam eden Terörsüz Türkiye hedefine yönelik süreç, bu süre zarfında terörsüz
bölge amacıyla birleşerek çok önemli bir aşamaya geldi. (…)”
*) “Türkiye’nin Kürtleri açısından kimlik esaslı bir gelecek sorunu ve
tartışması yoktur. Bu konuda daha önce çeşitli vesilelerle ifade edilen
hususları, bir kez daha hatırlatmakta fayda vardır.
“Türkiye’de tarihsel, toplumsal, politik olarak ve kurucu hukuk açısından tek
millet ve tek milli devlet vardır: Türk milleti ve üniter Türkiye Cumhuriyeti.
Objektif durum sebebiyle böyle kalacağı da açık bir gerçektir. (Görüleceği gibi
burada doğrudan Kürtlerin ulus olarak kendi kaderlerini özgürce belirleme bilinç
ve iradesi hedef alınmakta. Tıpkı Öcalan’ın yaptığı gibi, bu bilinç ve irade
çökertilerek; “Kürtlük davasına” yeni bir format atılmak isteniyor. Bunun referansı,
Öcalan’ın Kürtleri mevcut dört sömürgeci ulus devlete entegre etmenin teorisi
olan “demokratik ulus” inşası projesidir. Bn.)
*) “Ayrıca Türkiye, coğrafi yapı, nüfus dağılımı, toplumsal iç içelik,
inanç birliği, tarihsel ve kültürel ortaklıklar gibi ana özelliklerin bileşkesi
olan nesnel gerçeklik sebebiyle bölgesel yönetimli veya federatif seçeneklere
de kapalıdır. (Bunun referansı da yine Öcalan’dır. Türkiye’de neden federasyon
vb. seçeneklerin zemininin olmadığını, birebir benzer argümanlarla “Demokratik
Cumhuriyet ile Birlik projesi” adlı savunmasında teferruatlıca ortaya koyarak
devlet yetkililerini ikna etmeye çalıştığı bir sır değil. Bn.)
*) “Gerçek olan şudur: Kürtler, Türk milletinin ayrılmaz bir parçası ve bu
sıfatla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu ve daimi sahibidir. Sadece bu nesnel
duruma uygun tek seçenek olan tek ulus ve tek devlet realitesi, geleceği
güvence altına alır. (Öcalan’ın 27 Şubat çağrısında işlenen temel temalardan
biri de buydu zaten. Bn.)
*) “Buradaki nesnel gerçeklik, Kürtlerin kurtuluş ve kuruluşla ortaya çıkan
milletin asli unsuru olmasıdır. Bu milletin adı Türk milletidir. Bugün hiç
kimse ‘Türk milletinin etnik yapısı tamamen Türk’tür’ şeklinde bir iddiayı
ileri sürmüyor. Bu nedenle Kürtlerin Türk milletinin asli unsuru ve ayrılmaz
parçası olması, asla etnik kimliklerin reddi ve inkârı olarak
değerlendirilemez. Bunu yapanlar, Türkiye’nin coğrafi bütünlüğünü ve siyasi
birliğini parçalamayı hedefleyen emperyalist odaklardır. (…)
*) “Türk milletini oluşturan Türkiye halkı, kurucu ve kapsayıcıdır.
Türkler, Kürtler, Araplar, Zazalar, Lazlar, Çerkezler, Gürcüler, hepsi Türkiye
halkının asli unsurlarıdır. Türk milletinin esası Türkiye halkıdır.
*) “Türkiye halkı çeşitliliğimizin, Türk milleti birliğimizin güvencesidir.
*) “Türk milleti, ‘etnik ulusçuluğa dayanmaz. Türk milleti, içeriği
cumhuriyet vatandaşlığı olan ve hukuki bağ olarak tanımlanan Türk vatandaşlığı
sebebiyle ‘yurttaş/vatandaş ulusçuluğuna’ dayanır. (Bu tanımlama, hatırlanacağı
gibi Öcalan’ın birden çok ulus ve ulusal azınlıkların tek bir devlet çatısı
altında entegre olarak, yeni bir ulus devlet olarak sunduğu ABD ve İsviçre
örneğindeki tanımlamasıyla birebir aynıdır. Bn.) Uygulamada etnik temelli
sorunların yaşanmış olması, bunların çözümü için iki ayrı ulus kabulünü
gerektirmez. Zaten etnik sorunları bilinçli kullanan ve bu temelde yeni
sorunlar üreten emperyalist politikalar, Türkiye’nin bölünmesi için dış Kürt
sorununun esası olan bu iki uluslu projeyi planlamıştır. (Bu manipüle ediş de
tıpkı Öcalan’ın Cumhuriyetin kuruluşunda oluşturulan kardeşlik ve ittifakın,
İngilizlerin kışkırtması dediği Şeyh Sait İsyanı ile bozulması örneğindeki
manipülasyon benzeridir. Bn.) (…)
*) “Türkiye Cumhuriyeti, Türkiye halkının tüm unsurlarının olduğu gibi
Kürtlerin de milli devletidir. Kürtler, Türk milletinin asli kurucu unsuru ve
maddeten ayrılmaz parçasıdır. Türkiye Yüzyılı, Türk ve Kürt yüzyılıdır.
*) “Türk vatandaşlığı etnik veya ırki değil cumhuriyetle kazanılmış,
içeriği cumhuriyet vatandaşlığı olan ve devletle kurulan hukuki bağdır. (Öcalan’ın
M. Kemal’in şu meşhur ırkçı “Ne mutlu Türküm diyene” söylemi üzerine İmralı
Savunmalarında yaptığı yıkama yağlama ve aklama ile vardığı sonucun aynıdır.
Bn.) (…)
*) “Yeni anayasada Türk vatandaşlığının etnik kökene ve dini aidiyete bağlı
olmaksızın Türkiye Cumhuriyeti’ne hukuken bağlı olmaktan doğduğu daha vurgulu
ifade edilebilir. Her Türk vatandaşının Türk milletinin eşit mensubu olduğu
konusunda açık hüküm konabilir. Böylece bu konudaki yersiz etnisite ve inanç
tartışmalarına son verilebilir.
*) “Elbette devletin ve milli birliğin dili Türkçenin tek resmi dil ve
eğitim dili olması tartışmasızdır. Bununla birlikte Kürtçeye siyasette, sosyal
ve kültürel alanlarda, eğitimde ve öğretimde sağlanan özgürlükler anayasal
güvenceye bağlanabilir. Kürtçenin özgürlüğünü güçlendirmek ve kalıcılaştırmak,
Kürtlerin geleceğinin güvencesidir. (Kürtlere bahşedilen bu devlet lütfu,
aynıyla Öcalan tarafından fazlasıyla yeterli görülmektedir. Bunun en son
belgesi, malum şu 27 Şubat çağrısıdır. Nitekim Rojava’ya dayatılan da budur.
Oysa Rojava Özerk Yönetimi altında on yıldır Kürtçe eğitim dili olarak
kullanılmaktaydı. Bn.)
*) “Kürtlerin Türkiye Cumhuriyeti’ni sahiplenmeleri hem hakları hem
yükümlülükleridir. (…)
*) “Sonuç olarak ‘tek devlet ve tek millet’, Türkiye’nin nesnel gerçeğidir.
Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti, bu nesnel gerçeğin olgusal karşılığıdır.”
Tabii bu devlet projesi sadece “iç Kürtler” ile de sınırlı değil; aynı
şekilde “dış Kürtleri” de kapsamaktadır:
*) “Suriye açısından Kürtler geleceklerini kazandılar, devletleriyle
bütünleşmek yoluna girdiler. (…)
*) “Irak açısından Kürtler, bölgesel yönetimin merkezle uyumunu sağlaması,
güçlendirmesi ve Irak’ın birliğinin ayrılmaz parçası olmasıyla geleceklerini tam
güvence altına alabilir. Bu konuda önümüzdeki dönem yeni gelişmeler olacağı
beklenebilir. (ABD’nin özel yetkili temsilcisi Tom Barrack’ın eş zamanlı olarak
dillendirdiği “Federasyon sistemi Irak’a uygun” değil mealindeki sözleri ve
keza H. Fidan’ın “sırada Irak ayağı var” demeci de dikkate alınacak olursa,
evet sıradaki operasyon sahasının Irak olacağı söylenebilir. ABD açısından bu
söylem daha çok, İran bağlantılı olsa da ama Türk devleti için tamamen Rojava’dakine
benzer bir muhtevaya sahip olduğu açıktır. Bn.)
*) “İran açısından ise Kürtler, İran’ın birliğine sahip çıkarak, İran’ın
Siyonist ve emperyalist saldırganlığa karşı mücadelesinde bir bütün olarak yer
alarak geleceklerini kazanma yoluna girebilirler. (Görüleceği gibi “dış
Kürtler” için de devlet projesinin ön gördüğü bütün bu hesap ve planlar tamamen
Öcalan’ın “demokratik ulus projesine” uyarlı şeylerdir. Bn.)
*) “(…) Türkiye, temel dayanaktır. Diğer bir değişle Türkiye, bölgedeki tüm
Kürtlerin en büyük garantörü ve en güçlü destekçisidir (Mesela Suriye
pratiğinde görüldüğü gibi galiba. Bn.) ve öyle olmaya devam edecektir çünkü
Türkiye’nin geleceği, bölgedeki Kürtlerin geleceğiyle iç içedir. Türkiye, bölge
Kürtlerinden asla vazgeçemez.” (Tabii burada bariz bir paradoks var. Hem “dış Kürtleri”
şiddet ve tehdit yolunu da kullanarak her bir parçadaki merkezi devletlere
entegre olmaya zorlayacaksınız ve ama hem de “Türkiye, bölge Kürtlerinden asla
vazgeçmez” diyeceksiniz. Nasıl olacak bu? İşin için de başka hesaplar-planlar
yoksa, açıktır ki burada bariz bir “hesap hatası” söz konusu. Bn.)
Projenin öz içeriği
ve ana hedefi
Görüleceği gibi, Öcalan ve Öcalan’ın “norm devletinin” ortaklaşarak ortaya
koyduğu bu devlet projesinin ana konusu, öncelikle silahlı Kürt direnişini ve
oluşumunu tasfiye ederek, Kürdün kendi kaderini belirleme istem ve ısrarını,
sıcak ve yakın bir tehdit olmaktan çıkarmak. İkinci olarak Öcalan üzerinden
Kürdün iradesini ipotek altına almak. Üçüncü olarak Kürt ulusal sorununu, Kürdün
varlığının tanınması ve kültürel bir kısım haklar ve yerel yönetim özerkliği
kıskacına sıkıştırmak. Dördüncü olarak Kürt ulusal bilinç ve iradesini hadım
ederek, onları her bir parçanın hâkim ulusunun ve ulus devletinin “asli”,
“kurucu unsuru” yaftası altında asimile ederek sönümlendirmek. Beşinci olarak, mümkün
olabilirse şayet, belki orta vadede, dört parçadaki Kürtleri Türkiye devletinin
himayesine almak. Yani Misak-ı Milli projesini tamamına erdirmek.
“Barış” adına bu
proje benimsenemez
Evet, özetle devlet projesinin özü ve özetinin böylesi bir şey olduğunu
söylemek yanlış olmayacaktır. Buradan hareketle şunun söylenmesi yanlış
olmayacaktır: Başta Kürtler olmak üzere demokrasi güçlerinin “barış” adına bu
projeyi sahiplenip savunmasının hiç, ama hiçbir haklı ve meşru yanı olmayacaktır.
Çünkü bu proje tamamen kolonyalist sitemin, daha ince taktik ve yöntemlerle
tahkimini ve Kürtlerin bağımsız ulusal kimliğinin asimilasyonu hedefleyen, faşizan
Türk milliyetçisi bir projedir.
