Halil Gündoğan
1.10.2026
Neden-sonuç ilişkisi
Eğer bir yerde “eşit yurttaşlık” talebi varsa, bu demektir ki orada çok
genel anlamda “yurttaşlık bağı” ile bir arada yaşamak durumunda olan (veya
bırakılan) farklı etnik, inanç, cinsel ve sınıfsal kesimler arasında, tolere
edilebilecek cinsten olmayan ciddi boyutlu toplumsal eşitsizlikler söz
konusudur. Ve bu da demek olur ki orada her şeyden önce bir demokrasi sorunu
vardır. Yani bir başka ifadeyle orada, yalın kavramsal karşılığı anlamında
demokrasi yoktur. Çünkü gerçek anlamda demokrasi, eşitliği tüm toplum için
mümkün kılacağı gibi, şart da koşar. Bundandır ki her ne kadar da bazı “ileri”
burjuva demokrasi örnekleri epeyce yakın bir düzeye ulaşmış olsalar da fakat
yine de demokrasi gerçek karşılığına ancak ki sosyalist demokrasi ile
ulaşabilir. Çünkü orada tüm bu toplumsal eşitsizliklerin kaynağı olan ve onları
her seferinde farklı formatlarda yeniden var eden üretim araçlarının özel
mülkiyeti sistemi olmayacaktır.
